Анотація
Ефективність діагностичного сканування, яке проводиться після отримання радіоактивного йоду в мінімальних дозах, залишається дискутабельною. Деякими авторами заперечується також цінність виконання діагностичного сканування до виконання тиреоїдної абляції з огляду на те, що можливе виникнення ефекту «оглушення» (stunning effect). Отже, продовження досліджень у цьому напрямку є актуальною проблемою ведення пацієнтів із високодиференційованими карциномами щитоподібної залози (ЩЗ). Мета. Визначення рівня інформативності радіойоддіагностики (РЙД) порівняно з ультразвуковим дослідженням та лабораторними показниками тиреоглобуліну (ТГ), антитіл до ТГ (АТТГ) щодо діагностики рецидивів високодиференційованого раку ЩЗ у післяопераційному періоді. Матеріал і методи. Відбір досліджуваної групи пацієнтів проводився з електронного реєстру клініки ДУ «Інститут ендокринології та обміну речовин ім. В.П. Комісаренка НАМН України» (12 659 досліджень РЙД у 6589 осіб). Основну групу для вивчення ефективності РЙД становили 35 досліджень, в яких визначали накопичення ізотопу в ділянках яремних колекторів лімфовідтоку. Були використані радіологічні (сканування), лабораторні (визначення гормонів та антитіл) і статистичні методи дослідження. Результати. У групі з 35 випадків РЙД із накопиченням на сцинтиграфії в югулярних колекторах лімфовідтоку шиї за нульовими показниками ТГ та АТТГ не виявлено жодного випадку (0%). При ТГ <1 нг/мл та АТТГ <10 Од/мл виявлено 2 випадки (5,7%). Якщо включти до факторів ризику як ТГ (<1 нг/мл) та АТТГ (<10 Од/мл), так і дані ультразвукової діагностики (УЗД), то відсутність будь-яких ознак ризику була зафіксована лише в одному випадку (2,9%). Самостійна ефективність УЗД по виявленню метастатичного ураження за дослідженою групою становила 37,1%, тобто є невисокою. Висновки: використання РЙД при нульових рівнях ТГ та АТТГ не має самостійної діагностичної ефективності (0% за нашими даними) і може в цих випадках не використовуватись. При рівнях ТГ <1 нг/мл одночасно з рівнем АТТГ <10 Од/мл самостійна ефективність РЙД у виявленні метастатичного ураження вкрай низька, що дозволяє обмежувати її використання з мінімальним ризиком втрати інформації. Сам стійна ефективність УЗД за дослідженою групою, є недостатньою для використання її як самостійного фактора при розв’язанні питання про доцільність проведення РЙД.
Посилання
2. Lee CW, Roh JL, Gong G, Cho KJ, Choi SH, Nam SY, et al. Risk factors for recurrence of papillary thyroid carcinoma with clinically node-positive lateral neck. Ann Surg Oncol. 2015 Jan;22(1):117-24. doi: 10.1245/s10434-014-3900-6.
3. Pacini F, Schlumberger M, Dralle H, Elisei R, Smit JW, Wiersinga W; European Thyroid Cancer Taskforce. European consensus for the management of patients with differentiated thyroid carcinoma of the follicular epithelium. Eur J Endocrinol. 2006 Jun;154(6):787-803. doi: 10.1530/eje.1.02158.
4. Marchesi M, Biffoni M, Biancari F, Berni A, Campana FP. Predictors of outcome for patients with differentiated and aggressive thyroid carcinoma. Eur J Surg Suppl. 2003 Jul;(588):46-50.
5. Gemsenjäger E, Heitz PU, Seifert B, Martina B, Schweizer I. Differentiated thyroid carcinoma. Follow-up of 264 patients from one institution for up to 25 years. Swiss Med Wkly. 2001 Mar 24;131(11-12):157-63. doi: 10.4414/smw.2001.09679.
6. Cohen JB, Kalinyak JE, McDougall IR. Modern management of differentiated thyroid cancer. Cancer Biother Radiopharm. 2003 Oct;18(5):689-705. doi: 10.1089/108497803770418247.
7. Wu MH, Shen WT, Gosnell J, Duh QY. Prognostic significance of extranodal extension of regional lymph node metastasis in papillary thyroid cancer. Head Neck. 2015 Sep;37(9):1336-43. doi: 10.1002/hed.23747.
8. Grigsby PW, Gal-or A, Michalski JM, Doherty GM. Childhood and adolescent thyroid carcinoma. Cancer. 2002 Aug 15;95(4):724-9. doi: 10.1002/cncr.10725.
9. Kouvaraki MA, Shapiro SE, Fornage BD, Edeiken-Monro BS, Sherman SI, Vassilopoulou-Sellin R, et al. Role of preoperative ultrasonography in the surgical management of patients with thyroid cancer. Surgery. 2003 Dec;134(6):946-54; discussion 954-5. doi: 10.1016/s0039-6060(03)00424-0.
10. McGregor LM, Rosoff PM. Follicle-derived thyroid cancer in young people: the Duke experience. Pediatr Hematol Oncol. 2001 Mar;18(2):89-100. doi: 10.1080/088800101300002919.
11. Calò PG, Pisano G, Medas F, Marcialis J, Gordini L, Erdas E, et al. Total thyroidectomy without prophylactic central neck dissection in clinically node-negative papillary thyroid cancer: is it an adequate treatment? World J Surg Oncol. 2014 May 20;12:152. doi: 10.1186/1477-7819-12-152.
12. Shaha AR, Ferlito A, Rinaldo A. Distant metastases from thyroid and parathyroid cancer. ORL J Otorhinolaryngol Relat Spec. 2001 Jul-Aug;63(4):243-9. doi: 10.1159/000055749.
13. Frasoldati A, Pesenti M, Gallo M, Caroggio A, Salvo D, Valcavi R. Diagnosis of neck recurrences in patients with differentiated thyroid carcinoma. Cancer. 2003 Jan 1;97(1):90-6. doi: 10.1002/cncr.11031.
14. Malandrino P, Latina A, Marescalco S, Spadaro A, Regalbuto C, Fulco RA, et al. Risk-adapted management of differentiated thyroid cancer assessed by a sensitive measurement of basal serum thyroglobulin. J Clin Endocrinol Metab. 2011 Jun;96(6):1703-9. doi: 10.1210/jc.2010-2695.
15. Chiovato L, Latrofa F, Braverman LE, Pacini F, Capezzone M, Masserini L, et al. Disappearance of humoral thyroid autoimmunity after complete removal of thyroid antigens. Ann Intern Med. 2003 Sep 2;139(5 Pt 1):346-51. doi: 10.7326/0003-4819-139-5_part_1-200309020-00010.
